رنگ اتومبیل یکی از مهم‌ترین مواردی به شمار می‌آيد که هم افراد و هم تولیدکنندگان نسبت به آن توجه ویژه‌ای دارند. دقت به نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی در زمان تولید و یا در زمان انجام مواردی همچون تعمیر خودرو و … یک امر کاملاً ضروری و غیر قابل چشم‌پوشی است. نوع پاشش رنگ بر اساس پارامترهای مختلفی تعیین می‌شود. طبیعتاً یکی از مهم‌ترین پارامترهای موجود در این زمینه، ساختار کلی رنگ مورد استفاده است. پاشش هر رنگ باید با توجه به همین ساختار مهم تعیین و انجام شود. اگر از اصول و روش مناسبی جهت پاشش رنگ استفاده نکنمی، نه تنها رنگ خودرو به شکل مد نظر ما نخواهد بود، بلکه وقت و زمان زیادی را نیز هدر می‌دهیم. در این متن قصد داریم به بررسی نحوه پاشش رنگ‌های خاصی که به رنگ اتومبیلی شناخته می‌شود، بپردازیم و شما را بیش از پیش با این موضوع مهم آشنا کنیم؛ پس همراه ما باشید.

اهمیت نحوه پاشش انواع رنگ‌های اتومبیلی

همان‌ طور که بیان شد، نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی رابطه مستقیمی با رنگ مورد استفاده دارد. این وظیفه کارخانه خودروسازی است که در همان مراحل اولیه طراحی اتومبیل، نوع رنگ مد نظر برای آن را مشخص کرده و مقدمات پاشش رنگ را به بهترین شکل ممکن آماده‌سازی کند. هرچه این امر با دقت بالاتری صورت بگیرد، نتیجه نهایی نیز مناسب‌تر خواهد بود.

رنگ‌هایی که امروزه در صنعت ساخت اتومبیل کاربرد دارند، شامل موارد مختلفی از رنگ‌های موسوم به رنگ ۲۱ گرفته تا رنگ‌های خاص‌تر و پر‌طرفدارتری همچون ‌رنگ‌های 54 هستند. عدم پاشش صحیح چنین رنگ‌هایی منجر به از بین رفتن ظاهر جذاب اتومبیل خواهد شد. به همین دلیل، امروزه کلیه شرکت‌های سازنده در تلاش هستند تا راهکارهای مربوط به نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی را به سطوح بالاتری ارتقا دهند. این موضوع منجر به کاهش هزینه‌های تولیدی آن‌ها می‌شود و از سوی دیگر، خریداران از بابت رنگ اتومبیلشان رضایت خاطر خواهند داشت. این موضوع حتی پس از پایان یافتن تولید و ارائه خودرو به مشتری نیز قابل توجه است. در مواردی همچون تصادفات رانندگی احتمال آسیب دیدن به رنگ خودرو فوق‌العاده بالا است و به همین دلیل، مراکزی همچون صافکاری‌ها باید با توجه به نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی توسط کارخانه، روند بازسازی خودرو را آغاز کنند. بهتر است هر یک از رنگ‌های اتومبیل و نحوه پاشش‌ آن‌ها را به شکل جداگانه‌ای بررسی کنیم.

آشنایی با انواع کدهای رنگ خودرویی

در سیستم کدگذاری رنگ‌های خودرویی، عدد اولیه معرف نوع رنگ است و تفاوت آن‌ها مستقیماً به جنس پایه، میزان فلز در ترکیب و نحوه پرداخت نهایی مربوط می‌شود. در ادامه، سه سری متداول رنگ‌های خودرویی—۲۱، ۵۴ (متالیک) و ۶۹ (صدفی)—را به‌صورت جدا بررسی می‌کنیم.

رنگ سری ۲۱ پوشش کلاسیک و اقتصادی

از رنگ‌های ۲۱ با عبارت رنگ‌های دو جزئی نیز یاد می‌کنند. دلیل این امر را می‌توان به استفاده از خشک کن در زمان استفاده از آن‌ها دانست. در واقع، بدون خشک کن عملاً امکان پاشش چنین رنگ‌هایی وجود ندارد که خود یک نکته مهم به شمار می‌رود. این رنگ در دسته رنگ‌های پلی اورتان قرار می‌گیرد، البته باید به این نکته توجه داشته باشید که این رنگ در بین رنگ‌های «اکریلیک پلی اروتان» قرار می‌گیرد و به همین دلیل، نحوه پاشش چنین رنگ خاصی کمی متفاوت‌تر از هم‌رده‌های آن است. در زمان تولید رنگ‌ ۲۱ به کد رنگ اتومبیل توجه می‌شود تا رنگ تولیدی دقیقاً همان رنگ مورد نیاز باشد.

نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی از نوع ۲۱ شامل استفاده از اسپری است. در این حالت باید پیستوله به حالت سه الی چهار بار اتمسفر تنظیم شده باشد. سپس نوبت به تنظیم کاسه اسپری می‌رسد که باید در حالت ۲.۱ الی ۵.۱ قرار بگیرد. در این حالت می‌توان اطمینان داشت که روند پاشش رنگ بدون مشکل طی می‌شود.

برای پاشش بهتر باید به نحوه ترکیب رنگ مد نظر خود با خشک کن دقت داشته باشید. به عنوان مثال، به ازای هر صد قسمت رنگ باید پنجاه قسمت خشک کن از نوع ۲۵۱ مورد استفاده قرار بگیرد. مدت زمان خشک شدن این رنگ پس از پاشش به دمای هوا بستگی دارد. در دمای هوای بیست و سه درجه حدوداً ده ساعت طول می‌کشد تا این رنگ خشک شود.

رنگ سری ۵۴ (متالیک) درخشش و عمق بیشتر رنگ بدنه

رنگ‌های متالیک یا 54 مدل دیگری از رنگ‌هایی هستند که همواره مورد توجه تولیدکنندگان اتومبیل قرار گرفته‌اند. دقت بالا در نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی از نوع 54 منجر به ایجاد یک لایه رنگ ماندگار روی خودرو می‌شود که برای سالیان متمادی خریدار اصلی را راضی نگه می‌دارد. از رنگ‌های سری ۵۴ با نام رنگ متالیک نیز یاد می‌شود. از رنگ متالیک در بسیاری از خودروهای داخلی و خارجی استفاده شده است و به همین دلیل، در کشور ما به راحتی در دسترس است. برای پاشش این رنگ به خصوص نیز باید از اسپری کمک گرفت. مواردی که در رابطه با رنگ ۲۱ گفته شد، در این حالت نیز کاملاً صدق می‌کند و تفاوت خاصی را نمی‌توان در این زمینه بیان کرد.

اما تمایز اصلی مربوط به نحوه ترکیب رنگ با تینر پیش از پاشش به کمک اسپری است. برخلاف رنگ ۲۱ که به خشک کن نیاز داشت، رنگ ۵۴ را باید با استفاده از تینر مورد استفاده قرار داد. از این رو، شما به ازای هر ۱۰۰ قسمت رنگ نیاز به پنجاه قسمت تینر نیاز دارید.

رنگ سری ۶۹ جلوه صدفی و خاص برای بدنه‌های لوکس

زمانی که از رنگ‌های سری 69 استفاده می‌کنید، نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی کاملاً مشابه رنگ کد ۵۴ است. در واقع، این دو رنگ در یک دسته‌بندی قرار می‌گیرند و تنها از نظر ظاهری با یکدیگر متفاوت هستند. این نوع رنگ‌ را در بازار با نام رنگ بیس کت صدفی می‌شناسند که این نام‌گذاری به براقیت خاص آن اشاره می‌کند.

مقایسه رنگ ۵۴ و ۶۹

تفاوت اصلی این دو رنگ در نوع جلوه‌ای است که روی سطح ایجاد می‌کنند. رنگ ۵۴ یک رنگ متالیک معمولی است که ذرات آلومینیومی موجود در آن باعث ایجاد درخشندگی روی سطح می‌شوند. ظاهر این رنگ یکنواخت‌تر است و تغییر زیادی در زاویه‌های مختلف نور ندارد.

در مقابل، رنگ ۶۹ علاوه بر ذرات متالیک، دارای پیگمنت صدفی است که باعث ایجاد عمق بیشتر و تغییر حالت رنگ در زوایای مختلف نور می‌شود. به همین دلیل، ظاهر نهایی آن براق‌تر، خاص‌تر و لوکس‌تر از رنگ ۵۴ خواهد بود.

مراحل اصلی اجرای رنگ‌آمیزی حرفه‌ای خودرو

فرآیند رنگ‌آمیزی خودرو تنها به انتخاب رنگ ختم نمی‌شود؛ اجرای دقیق مراحل پایانی است که درخشش، دوام و یکدستی سطح را تضمین می‌کند. از آسترپاشی گرفته تا کیلر و رنگ صدفی، هر مرحله نیازمند دقت در تنظیم فشار هوا، زاویه پاشش و نوع ابزار است. در ادامه، مهم‌ترین مراحل و نکات فنی در رنگ‌آمیزی حرفه‌ای را مرور می‌کنیم.

آسترپاشی

در آسترپاشی از یک آستر خاص کمک گرفته می‌شود که به آن پرایمر نیز می‌گویند. این ماده نه تنها در بحث رنگ خودرو، بلکه در حوزه‌های دیگری همچون رنگ ساختمان و موارد مشابه نیز به کار می‌رود. پرایمر را مانند یک لایه جداگانه تصور کنید که دقیقاً در بخش تحتانی رنگ اصلی جای می‌گیرد.

نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی در خودروهایی که لوکس محسوب می‌شوند، به صورت آسترپاشی است. دلیل این امر را می‌توان کیفیت بسیار بالای اجرای این روش رنگ‌‌آمیزی دانست. وجود همان لایه پرایمر ساختار کلی رنگ را بهبود می‌بخشد و موجب می‌شود تا رنگ برای سال‌های متمادی بدون هیچ‌گونه تغییری، زیبایی اولیه خود را به طور کامل حفظ کند.

یکی از نکات مهمی که در زمان آسترپاشی باید مورد توجه قرار بگیرد، تمیز کردن آلودگی‌هایی است که روی بدنه قرار گرفته‌اند. به طور معمول این کار با استفاده از ابزارآلات سایشی مثل سنباده صورت می‌گیرد، البته خود سنباده زدن پیش از آسترپاشی نیز نیاز به تخصص و دقت بالایی دارد و نباید آن را یک امر ساده تلقی کرد.

برای اجرای این کار ابتدا یک لایه شفاف از پرایمر روی بدنه خودرو قرار می‌گیرد و سپس همین لایه شفاف گسترش می‌یابد. میزان استفاده از پرایمر باید با دقت تعیین شود تا ضخامت پرایمر به شکل نامناسبی افزایش پیدا نکند. توصیه می‌شود که در زمان انجام آسترپاشی خودرو حتماً در فضایی با تهویه مداوم قرار داشته باشید تا پرایمر به خوبی روی بدنه اثر خود را بگذارد. آسترپاشی باید با استفاده از عینک ایمنی و دستکش انجام شود

نحوه پاشش رنگ بیس کوت

برای پاشش رنگ بیس‌ کوت در نقاشی خودرو باید حتما از تینر مخصوص بیس‌کوت استفاده شود تا رنگ به درستی روی سطح بنشیند. در زمان اجرا، دهانه پیستوله باید کاملا باز باشد و حرکت دست نیز کاملا منظم انجام شودو به‌طوری که پیستوله همیشه با زاویه ۹۰ درجه نسبت به سطح قرار داشته باشد.

در اجرای بیس‌کوت، یک مسیر رفت و برگشت پیستوله یک دست محسوب می‌شود. هر دست معمولا حدود ۱۵ تا ۱۸ سانتی‌متر از سطح را پوشش می‌دهد. حرکت پیستوله باید بدون توقف و تغییر سرعت باشد؛ یعنی مانند یک حرکت مکانیکی، مسیر را تا انتها طی کرده و سپس با همان نظم به نقطه شروع بازگردد. معمولا اجرای بیس‌کوت در سه دست پاشش انجام می‌شود.

در دست اول، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد پاشش به صورت نیمه‌خیس انجام می‌شود که به آن مرحله آشنایی رنگ با بدنه گفته می‌شود. در دست دوم، پاشش به صورت کاملا خیس انجام می‌شود تا پوشش اصلی رنگ شکل بگیرد. اما باید دقت شود که اکلیل‌های رنگ روی سطح حرکت نکنند و به اصطلاح سر نخورند. دست سوم، مرحله افکت‌پاشی است که با حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد به صورت نیمه‌خیس اجرا می‌شود.

پاشش رنگ صدفی

نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی صدفی شامل نکات مهمی است که باید با آن‌ها نیز آشنایی داشته باشید. از جمله این نکات می‌توان به محدودیت استفاده از رنگ‌های صدفی اشاره کرد. رنگ‌های صدفی عموماً در شرایطی مورد استفاده قرار می‌گیرند که نیاز به لیسه‌گیری نیز وجود داشته باشد. احتمالاً می‌دانید که لیسه‌گیری عملی پیچیده است و تنها باید توسط افراد ماهر انجام شود.

اگرچه رنگ‌های صدفی محبوبیت بالایی دارند و زیبایی‌شان کاملاً جذاب است، اما شرکت‌های خودروسازی عموماً در تلاش هستند تا میزان استفاده از رنگ‌های مذکور را کاهش دهند. یکی از دلایل مربوط به این امر قیمت به نسبت بالاتر آن‌ها نسبت به رنگ‌های متالیک است. از سوی دیگر، رنگ‌های صدفی را می‌توان به شکل پاششی مورد استفاده قرار داد، اما بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که از این رنگ‌ها به شکل مالشی کمک بگیرید. همین امر موجب خواهد شد تا هزینه استفاده از رنگ‌های صدفی افزایش پیدا کند و این چیزی نیست که کارخانه‌‌های تولید اتومبیل به دنبال آن باشند.

حتی پس از پاشش رنگ‌های صدفی لازم است به خوبی از بدنه رنگ‌آمیزی شده برای ساعت‌های متمادی مراقبت شود تا نهایت به هدف غایی خود دست پیدا کنیم. با توجه به این موارد، به راحتی می‌‌توان دریافت که دقت بالا در نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی صدفی یک لازمه اساسی است و در بسیاری از موارد منجر به افزایش هزینه‌های غیر ضروری می‌شود.

نحوه پاشش رنگ ۲۱

برای اجرای استاندارد رنگ ۲۱، معمولا رنگ را با نسبت ۲ به ۱ آماده کرده و حدود ۱۰ درصد تینر به آن اضافه می‌کنند. با این کار ویسکوزیته مناسبی برای پاشش به دست می‌آید. در تنظیمات پیستوله نیز، پهنای پاشش به‌صورت کامل باز قرار می‌گیرد و فشار باد روی حدود ۲ بار تنظیم می‌شود. البته این مقادیر ممکن است با توجه به برند رنگ، نوع پیستوله و شرایط محیطی، به تنظیمات جزئی نیاز داشته باشند.

هنگام رنگ‌پاشی، پیستوله باید همیشه کاملا عمود بر سطح قطعه قرار گیرد تا رنگ به‌طور یکنواخت روی تمام قسمت‌ها بنشیند. همچنین بهتر است در فاصله‌ای مناسب از قطعه بایستید. به‌گونه‌ای که تسلط کامل بر تمام سطح داشته باشید و بتوانید حرکت پیستوله را با سرعتی یکنواخت و بدون تغییر زاویه انجام دهید.

نحوه پاشش رنگ اتومبیلی ۵۴

رنگ ۵۴ به دلیل داشتن ذرات متالیک، حساسیت بیشتری نسبت به روش اجرا دارد. کوچک‌ترین تغییر در تنظیمات پیستوله یا نحوه حرکت دست می‌تواند باعث جابه‌جایی دانه‌های متالیک و ایجاد تفاوت در ظاهر نهایی سطح شود. در پاشش رنگ ۵۴، پیچ تنظیم شعاع پاشش معمولا تا انتها باز قرار می‌گیرد تا سطح بیشتری را پوشش دهد. برای دست اول، پیچ تنظیم میزان خروجی رنگ حدود ۳.۵ دور باز می‌شود و فشار نیز روی حدود ۲ بار تنظیم خواهد شد. در این مرحله هدف ایجاد یک لایه پایه مناسب است، بنابراین نباید حجم رنگ خروجی بیش از حد باشد.

پس از خشک شدن کامل دست اول، لایه دوم اجرا می‌شود. در این مرحله معمولا میزان خروجی رنگ کمی افزایش پیدا کرده و پیچ تنظیم رنگ حدود ۴.۵ دور باز می‌شود تا پوشش کامل‌تری ایجاد شود. نکته مهم این است که بین هر مرحله پاشش باید زمان کافی برای خشک شدن لایه قبلی در نظر گرفته شود.

پس از خشک شدن دو دست اولیه، در مرحله سوم معمولا نیازی به رقیق کردن مجدد رنگ با تینر نیست.. در این مرحله باید پیستوله را با فاصله حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر از سطح نگه داشت. همچنین حرکت دست کاملا یکنواخت باشد تا ذرات متالیک به شکل کنترل‌شده روی قطعه قرار بگیرند.

نسبت ترکیب رنگ متالیک با تینر معمولا ۲ به ۱ است. یعنی به ازای هر دو واحد رنگ، یک واحد تینر اضافه می‌شود. این ترکیب باعث می‌شود غلظت رنگ برای پاشش با پیستوله مناسب شده و پوشش‌دهی بهتری ایجاد شود. در نتیجه برای رسیدن به سطح یکنواخت، نیاز به اجرای تعداد لایه‌های زیادی نخواهد بود. البته مقدار دقیق تینر با توجه به برند رنگ، نوع تینر و دمای محیط ممکن است تغییر کند. مثلا اگر از تینر ایرانی استفاده کنید، ممکن است نیاز باشد کمی مقدار تینر را بیشتر کنید.

کیلرپاشی

نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی را می‌توان بر اساس مواد اولیه‌ای که به آن‌ها ارتباط دارند، نیز دسته‌بندی کرد. به عنوان مثال، در کیلرپاشی از ماده خاصی به نام کیلر استفاده می‌شود. در فرایند کیلرپاشی، این ماده یا کیلر به شکل یک لایه روی بدنه بیرونی خودرو قرار داده می‌شود. کیلر مزایای مختلفی دارد که از بین آن‌ها می‌توان به بهبود میزان مقاومت رنگ خودرو در مقابل آسیب‌هایی همچون خراش‌های سطحی اشاره کرد.

کیلر خود شامل ترکیبات گوناگونی است. از جمله این ترکیبات باید به موادی همچون رزین، حلال و حتی رنگ‌دانه‌های واضح یا شفاف اشاره کرد. این رنگ‌دانه‌ها نور را به خوبی از خود عبور می‌دهند و به همین دلیل، موجب می‌شوند تا رنگ خودرو بیش از پیش جذابیت خود را به نمایش بگذارد. کیلرپاشی با کمک کیلر مرغوب می‌تواند بهترین نتیجه ممکن را در زمان رنگ‌کاری خودرو به همراه داشته باشد.

پاشش کیلر بعد از رنگ معمولاً در دو یا سه لایه مختلف انجام می‌شود تا رنگ انتخاب شده بدون مشکل خاصی روی بدنه اسپری شود. اولین لایه در کیلرپاشی معمولاً رزین است. رزین از آن جهت به کار گرفته می‌شود که یک لایه چسبنده برای قرارگیری مولکول‌های رنگ ایجاد شود. پس این مورد نیز لایه رویی اسپری خواهد شد که همان رنگ اصلی به شمار می‌آيد. در این روش، هدف نخست نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی بهبود براقیت و جلوه خودرو است، امری که با استفاده از روش کیلرپاشی به خوبی می‌توان به آن دست پیدا کرد. کیلرپاشی موارد دیگری همچون پولیش را ساده‌تر می‌کند که خود مزیتی عالی است.

دقت در هنگام تهیه ابزار رنگ‌آمیزی

هر یک از روش‌های خاصی که به آن‌ها اشاره کردیم، نیازمند ابزارهای رنگ‌آمیزی خاص خود هستند. چنانچه قصد دارید به نتایج مناسبی دست پیدا کنید، لازم است در رابطه با ابزارهای مورد نیاز نیز بررسی‌های لازم را انجام دهید.

استاد رنگ که بزرگ‌ترین عرضه‌کننده انواع ابزارهای رنگ در کشور محسوب می‌شود، مفتخر است که محصولات گوناگونی همچون پیستوله، سنباده، لیسه و بسیاری از موارد مشابه را با نازل‌ترین قیمت ممکن در اختیار شما قرار دهد.

مدت زمان خشک شدن رنگ خودرو

در رنگ‌آمیزی خودرو، ابتدا لایه رنگ اصلی اجرا می‌شود که باید قبل از اعمال کلیر به حالت مناسب برسد. معمولا پس از گذشت حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه، زمانی که سطح رنگ دیگر حالت خیس و چسبناک ندارد، می‌توان مرحله بعدی را انجام داد. البته این زمان با توجه به دمای محیط، میزان رطوبت، ضخامت پاشش و نوع تینر تغییر می‌کند.

پس از اجرای کلیر، فرآیند خشک شدن کامل اهمیت بیشتری دارد. سطح ممکن است در چند ساعت اول خشک به نظر برسد، اما برای رسیدن به سختی نهایی و آماده شدن برای پولیش معمولا به یک یا 2 روز زمان نیاز دارد. در این مدت، مواد داخل رنگ به‌تدریج تبخیر شده و پوشش نهایی مقاومت و براقیت خود را به دست می‌آورد.

سخن پایانی

هیچ کسی نمی‌تواند اهمیت بسیار بالای رنگ اتومبیل را انکار کند. رنگ اتومبیل یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی است که افراد در زمان خرید به آن توجه می‌کنند. امروزه از راهکارهای مختلفی برای رنگ کردن اتومبیل استفاده می‌شود که هر یک دارای شرایط خاص خود هستند.

نحوه پاشش رنگ های اتومبیلی با بررسی نوع رنگ آغاز می‌شود. از جمله روش‌های مرسوم در این زمینه می‌توانیم به مواردی همچون کیلر پاشی، آستر پاشی و … اشاره کنیم که هر یک نیازمند تخصص و دانش بالایی هستند. در صورتی که با پرسش‌های مختلفی روبه‌رو هستید، می‌توانید با کارشناسان استاد رنگ تماس بگیرید تا شما را به طور کامل یاری کنند.